NANDA, NIC en NOC

Om verpleegkundigen te helpen in het klinisch redeneerproces zijn meerdere classificatiesystemen ontworpen. Eén van die systemen is het NANDA-classificatiesysteem. NANDA staat voor de North American Nursing Diagnosis Association. NANDA is eind jaren ‘70 in de Verenigde Staten opgericht door een groep verpleegkundigen. Samen hebben zij een classificatiesysteem gemaakt waarin alle mogelijke verpleegkundige diagnoses zijn opgenomen. Verpleegkundige diagnoses zijn bijvoorbeeld een te laag bloedsuiker bij iemand met suikerziekte (diabetische hypoglykemie) of chronische pijn bij een bepaalde aandoening. Door het gebruik van dit systeem is zeker dat elke verpleegkundige hetzelfde bedoelt met een bepaalde diagnose. Iedereen spreekt als het ware dezelfde taal. Tegenwoordig heet dit systeem het NANDA-I systeem, oftewel NANDA International.

Wanneer gebruik je het NANDA-systeem?

Het NANDA-systeem is momenteel het meest gebruikte classificatiesysteem in Nederland. Het is echter niet het enige classificatiesysteem. Andere bekende systemen zijn de NOC, NIC, ICF, OMAHA en ICNP. Met zoveel verschillende classificatiemethoden, is het soms lastig te begrijpen welk systeem wanneer gebruikt kan worden.

Bij het klinisch redeneerproces voor verpleegkundigen kan je het NANDA-systeem, in combinatie met NIC en NOC (zie verderop) als redeneerhulp gebruiken. Je doet dit als volgt:

  • Je stelt een verpleegkundige diagnose;
  • Je beschrijft de gewenste resultaten;
  • Het kiest de beste oplossing (zoals thuiszorg inschakelen of het dieet aanpassen).

Bij elk van deze stappen kan een ander classificatiesysteem gebruikt worden. Het NANDA-systeem wordt vooral gebruikt bij de eerste stap: het stellen van een verpleegkundige diagnose.

Voor het beschrijven van resultaten wordt meestal de Nursing Outcome Classification (NOC) gebruikt. Hierin staat de zorgvrager centraal. De verpleegkundige resultaten beschrijven hoe de zorgvrager zich voelt, wat hij denkt en wat hij doet. Voor het kiezen van interventies wordt vervolgens de Nursing Interventions Classification (NIC) gebruikt. Hierin staat voor elke verpleegkundige diagnose de beste interventie beschreven met wetenschappelijk onderzoek als bewijs.

Om het klinisch redeneerproces overzichtelijk te houden, wordt niet voor elke stap een ander classificatiesysteem gebruikt. Er zijn meerdere systemen ontwikkeld die bestaande classificaties aan elkaar koppelen. Sinds 2003 wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan één gemeenschappelijk classificatiesysteem voor verpleegkundigen. In dit systeem worden de NANDA, de NIC en de NOC aan elkaar gekoppeld: de NNN-classificatie.